Τζαμί Αράπ Αχμέτ

Την οθωμανική εποχή στη συνοικία Αράπ Αχμέτ, στα δυτικά της παλιάς Λευκωσίας, κατοικούσαν οι πασάδες και οι καδήδες: ήταν η πιο αριστοκρατική γειτονιά της πόλης, τόσο κοντά στο Σαράι, την έδρα του διοικητή στο πρώην παλάτι των Λουζινιανών, ώστε οι αξιωματούχοι πήγαιναν με τα πόδια. Συνοικία και τζαμί πήραν το όνομα του Αράπ Αχμέτ πασά, ενός από τους διοικητές του στρατού που κατέκτησε την Κύπρο το 1570–1571· το 1576 έγινε μπεηλέρμπεης του νησιού και το 1578 δολοφονήθηκε.

Το σημερινό κτίριο χρονολογείται στο 1845. Ο Τζορτζ Τζέφερι το 1918 το χαρακτήρισε το σημαντικότερο κτίσμα του είδους του στην Κύπρο, αν και σχεδόν χωρίς διάκοσμο: μεγάλος ημισφαιρικός τρούλος διαμέτρου περίπου έξι μέτρων πάνω σε λοφία και μπροστά στοά με τρεις μικρότερους τρούλους. Είναι το μόνο τζαμί της Λευκωσίας χτισμένο σύμφωνα με την παραδοσιακή κάτοψη των τζαμιών της Ανατολίας, ενώ τα γειτονικά Σελιμιγιέ και Χαϊντάρ πασά ήταν γοτθικοί ναοί.

Κάτω από το τζαμί υπάρχει μεσαιωνικό στρώμα. Ο ιστορικός Κρίστοφερ Σάμπελ υποστηρίζει ότι εδώ βρισκόταν ο ναός των Καρμηλιτών, που οι πηγές τοποθετούν κοντά στην Πύλη της Πάφου. Στον περίβολο βρέθηκαν τουλάχιστον 35 ταφόπλακες από το 1313 και μετά, με θυρεούς Λατίνων ιπποτών και ονόματα Βενετών· στην αναστήλωση του 1992–1996 μεταφέρθηκαν στο Λαπιδάριο Μουσείο.

Στην αυλή βρίσκεται νεκροταφείο Οθωμανών αξιωματούχων. Ο πιο γνωστός τάφος είναι του Κιμπρισλί Μεχμέτ Κιαμίλ πασά, γέννημα της Λευκωσίας, που έφτασε να γίνει μεγάλος βεζίρης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Πέθανε το 1913, και το μνημείο στον τάφο του το έστησε ο Βρετανός κυβερνήτης Ρόναλντ Στορς, που έγραψε ο ίδιος την αγγλική επιγραφή κάτω από την τουρκική.

Σελίδα του μνημείου

Το μνημείο βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νησιού, το οποίο από το 1974 δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Η πρόσβαση γίνεται μέσω των επίσημων σημείων διέλευσης.